Budi Sardjono, Cerkak, Kedaulatan Rakyat

Kemamang

Kemamang ilustrasi Joko Santoso (Jos)/Kedaulatan Rakyat

1
(1)

Cerkak Budi Sardjono (Kedaulatan Rakyat, 07 Januari 2022)

WUS udakara limang wengi warga Padhukuhan Wukir Mulya umyek ngandhakake anane memedi wujud kemamang. Memedi aran kemamang menawa dideleng saka kadohan kayadene wong lagi pacak baris nggawa oncor. Genine mubal-mubal. Mula yen dideleng saka kadohan banjur katon abang mbranang nggegirisi.

Kemamang dudu banaspati. Arepa kekarone kalebu dhemit utawa memedi sing mawujud geni. Menawa banaspati kayadene bal geni kang gedhe wujude. Bal geni kuwi menawa arep gawe wedine wong banjur ngglundhung-ngglundhung. Nanging ora banjur gawe kobong samubarang kang diliwati. Merga pancen mung geni daden, geni dadi-dadiyan. Dudu asline geni.

Kemamang mau njedhul udakara tabuh sanga utawa sepuluh. Persis ana iringing gumuk pinggir sawah njaban padhukuhan. Akeh wong padha meruhi. Nanging padha ora wani nyedhaki. Ana kang muni sing sapa nyedhaki kemamang bisa nemahi bilahi.

“Apike kabeh wae, warga padhukuhan, aja pisan-pisan kemendel nyedhaki kemamang. Eman-eman nyawane,” unine Kang Blotong marang warga padhukuhan.

Aku ora ngerti sapa arane sing asli. Kang Blotong warga anyar ana ing padhukuhan. Dheweke ngontrak omahe Kang Surip. Ana sing muni ngontrak setaun, ana sing muni ngontrak rong taun. Aku ora tau nlesih endi sing bener. Awit dudu urusanku. Weh-weh luweh. Arep ngontrak pirang taun, kuwi urusane Kang Blotong karo Kang Surip.

Kang dadi kawigatenku, warga padhukuhan padha ngurmati Kang Blotong. Dheweke dianggep wong sekti. Duwe daya linuwih. Saben bengi ora tau saba omah. Mesthi lunga. Baline wayah subuh. Nanging ya tau bali srengenge wis mlethek. Menawa ditakoni tangga teparo, Kang Blotong ngaku yen lagi nglakoni tirakat.

“Nyambut gawe ana ngendi, Kang Blotong kuwi?” pitakonku marang Kang Surip ing sawijining dina. Wektu semana ngepasi kendhuren neng omahe Mbah Sardi.

Baca juga  Pelajaran Kedua dan Ketiga

“Kula nggih mboten mangertos aslinipun, Mas Sam. Criyose dados blantik sapi wonten pasar kewan,” wangsulane Kang Surip.

“Wong-wong padha ngarani menawa Kang Blotong kalebu wong sekti. Ngono, pa?”

“Nggih kados mekaten aloke tiyang kathah.”

“Duwe daya linuwih?”

“Leres.”

“Daya linuwih ana ing babagan apa? Ora tedhas tapak palune pandhe? Apa bisa paring usada marang wong kang nandhang lara. Menehi patuladhan urip becik nuju kasampurnan? Endi sing dikarepake wong-wong kuwi.”

Kang Surip ora bisa wangsulan. Dheweke mung klecam-klecem sajak isin.

Wong-wong isih padha umyek ngomongke memedi kemamang. Kamangka cedhak gumuk kae ana kandhang sapi telu cacahe, kandhang wedhus udakara ana lima. Kabeh sing nduweni banjur orang wani njaga kandhang menawa wayah bengi.

Aku krungu Kang Blotong uga ngelikake wong-wong mau supaya aja tunggu kandhang dhisik. Awit mbebayani. Menawa kedilat genine kemamang bisa gawe bilahi. Wong-wong padha manut.

“Piye menawa lapor polisi wae?” usulku marang tangga-teparo. Kebeneran Kang Blotong ngepasi dolan nanggone Pak RT.

“Iki dudu prastawa hukum, Mas Sam. Nanging babagan donyane lelembut. Kudu diadhepi nganggo elmu kasepuhan. Wong-wong malah kudu diwulang ngapalake japa mantra kanggo nundhung kemamang,” Kang Blotong paweh wangsulan.

Wong-wong sarujuk karo usule Kang Blotong. Mula banjur padha kangsen kapan bisa kumpul bareng banjur njaluk piwulang Kang Blotong. Pamrihe, memedi kemamang mau bisa ditundhung lunga. Sokur bage bisa ilang salawase.

Kang Blotong nyanggupi malem Sabtu Pahing anggone arep mulang japa mantra mau. Awit dheweke kudu laku tirakat lan pasa mutih dhisik apese telung dina. Sasuwene ngenteni, dheweke wanti-wanti aja ana pawongan siji wae sing kewanen nyedhaki gumuk.

“Nyawa luwih larang, ora bisa diregani kayadene sapi lan wedhus!” mangkono kandhane Kang Blotong. Wong-wong padha manut. Malah kepara ana sing arep nutup lawang omah sawise srengenge angslup.

Baca juga  Kapusan

Limang dina swasana padhukuhan dadi tintrim. Ora ana wong wani kemliwer sanja nanggone tangga teparo ing wayah bengi. Kanthi sesidheman aku lapor polisi. Kabeh dakcritakake. Polisi nyanggupi arep patroli ngawasi gumuk lan padhukuhan.

Telat! Wong-wong sing duwe sapi lan wedhus padha nangis lan plenggongan meh ora percaya. Esuk kuwi ana sapi pitu lan wedhuse sepuluh ilang saka kandhange. Ora ana sing ngerti piye carane anggone nggawa rajakaya kuwi. Awit ora keprungu swarane truk.

Bareng karo ilange sapi lan wedhus mau Kang Blotong melu ngilang. Memedi kemamang ya melu ilang. Kamangka wong-wong mau durung diwulang maca japa mantra kanggo ngusir memedi kemamang. ***

.

.

Nyawang Giri, pucuk warsa 2021

.

.

 339 total views,  1 views today

Average rating 1 / 5. Vote count: 1

No votes so far! Be the first to rate this post.

Leave a Reply

error: Content is protected !!